← सभी श्लोक
शिव पुराण

तीनों गुणों से परे

यो धत्ते भुवनानि

अंग्रेज़ी अक्षरों में: yo dhatte bhuvanani sattva gunavan srashta rajah samshrayah

मूल मूल पाठ
यो धत्ते भुवनानि सत्त्वगुणवान्स्रष्टा रजःसंश्रयःसंहर्त्ता तमसान्वितो गुणवतीं मायामतीत्य स्थितः ।सत्यानन्दमनन्तबोधममलं ब्रह्मादिसंज्ञास्पदंनित्यं सत्त्वसमन्वयादधिगतं पूर्णं शिवं धीमहि ॥
yo dhatte bhuvanāni sattva-guṇavān sraṣṭā rajaḥ-saṃśrayaḥsaṃharttā tamasānvito guṇavatīṃ māyām atītya sthitaḥ |satyānandam ananta-bodham amalaṃ brahmādi-saṃjñāspadaṃnityaṃ sattva-samanvayād adhigataṃ pūrṇaṃ śivaṃ dhīmahi ||
अनुवाद अनुवाद — अनुवादक: ॐ नमः शिवाय टीम

जो सत्त्वगुण को लेकर लोकों का पालन करते हैं, रजोगुण का आश्रय लेकर सृष्टि करते हैं, तमोगुण से युक्त होकर संहार करते हैं — और फिर भी गुणमयी माया से परे स्थित हैं: उन शिव का हम ध्यान करते हैं — जो सत्य और आनंद हैं, अनंत ज्ञान हैं, निर्मल हैं, ब्रह्मा आदि नाम जिन्हीं की ओर संकेत करते हैं, जो नित्य हैं, शुद्ध चित्त से प्राप्त होते हैं, और पूर्ण हैं।

भाष्य व्याख्या — हमारी टिप्पणी, शास्त्र नहीं

यह उमा संहिता का मंगलाचरण है। जहाँ प्रायः तीन कार्य तीन देवताओं को सौंपे जाते हैं, यह श्लोक तीनों शिव को देता है — हर कार्य के लिए एक गुण धारण करते हुए — और फिर कहता है कि वे किसी गुण से बँधे नहीं हैं।

श्लोक “धीमहि” — “हम ध्यान करते हैं” — पर समाप्त होता है, वही शब्द जो गायत्री में है।

प्रमाण प्रमाण
श्लोक
निश्चित
शिव पुराण
उमा संहिता, अध्याय 1, श्लोक 1 (मंगलाचरण)
पाठ sanskritdocuments.org (उमा संहिता 5.1.1) से मिलाया गया।
स्रोत खोलें

मूल पाठ

यो धत्ते भुवनानि सत्त्वगुणवान्स्रष्टा रजःसंश्रयः

संहर्त्ता तमसान्वितो गुणवतीं मायामतीत्य स्थितः ।

सत्यानन्दमनन्तबोधममलं ब्रह्मादिसंज्ञास्पदं

नित्यं सत्त्वसमन्वयादधिगतं पूर्णं शिवं धीमहि ॥

yo dhatte bhuvanāni sattva-guṇavān sraṣṭā rajaḥ-saṃśrayaḥ

saṃharttā tamasānvito guṇavatīṃ māyām atītya sthitaḥ |

satyānandam ananta-bodham amalaṃ brahmādi-saṃjñāspadaṃ

nityaṃ sattva-samanvayād adhigataṃ pūrṇaṃ śivaṃ dhīmahi ||

अनुवाद

जो सत्त्वगुण को लेकर लोकों का पालन करते हैं, रजोगुण का आश्रय लेकर सृष्टि करते हैं, तमोगुण से युक्त होकर संहार करते हैं — और फिर भी गुणमयी माया से परे स्थित हैं: उन शिव का हम ध्यान करते हैं — जो सत्य और आनंद हैं, अनंत ज्ञान हैं, निर्मल हैं, ब्रह्मा आदि नाम जिन्हीं की ओर संकेत करते हैं, जो नित्य हैं, शुद्ध चित्त से प्राप्त होते हैं, और पूर्ण हैं।

अनुवादक: ॐ नमः शिवाय टीम

यह पाठ संग्रह में मौजूद है; संपादकीय समीक्षा अभी बाकी है।

पूरी व्याख्या पढ़ें →
अर्पण

जो मन में है, अर्पित करें

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

यो धत्ते भुवनानि का हिंदी अर्थ क्या है? (Beyond the Three Qualities meaning in Hindi)
जो सत्त्वगुण को लेकर लोकों का पालन करते हैं, रजोगुण का आश्रय लेकर सृष्टि करते हैं, तमोगुण से युक्त होकर संहार करते हैं — और फिर भी गुणमयी माया से परे स्थित हैं: उन शिव का हम ध्यान करते हैं — जो सत्य और आनंद हैं, अनंत ज्ञान हैं, निर्मल हैं, ब्रह्मा आदि नाम जिन्हीं की ओर संकेत करते हैं, जो नित्य हैं, शुद्ध चित्त से प्राप्त होते हैं, और पूर्ण हैं।
यो धत्ते भुवनानि किस ग्रंथ से है?
स्रोत: शिव पुराण — उमा संहिता, अध्याय 1, श्लोक 1 (मंगलाचरण).
यो धत्ते भुवनानि रोमन (अंग्रेज़ी) अक्षरों में कैसे लिखा जाता है?
yo dhatte bhuvanani sattva gunavan srashta rajah samshrayah samhartta tamasanvito gunavatim mayam atitya sthitah satyanandam ananta bodham amalam brahmadi samjnaspadam nityam sattva samanvayad adhigatam purnam shivam dhimahi
विचार

आपके मन में क्या रह गया?

एक पंक्ति, एक स्मृति, एक प्रश्न — इसने आपके मन में जो जगाया, वह साझा कीजिए। भेजते ही यह यहाँ दिखेगा।

1 में से 1 स्रोत अध्याय या श्लोक तक निश्चित। यह पृष्ठ अभी किसी संपादक द्वारा समीक्षित नहीं है। हम कैसे जाँचते हैं →

शिव पुराणमंगलाचरणध्यान
अगला: जो अधूरा है, वह पूर्ण हो जाए →