← सभी श्लोक
शिव पुराण

जीवन तेज़ी से बीत रहा है

त्वरितं जीवितं याति

अंग्रेज़ी अक्षरों में: tvaritam jivitam yati tvaritam yati yauvanam

मूल मूल पाठ
त्वरितं जीवितं याति त्वरितं याति यौवनम् ।त्वरितं व्याधिरभ्येति तस्मात्पूज्यः पिनाकधृक् ॥यावन्नायाति मरणं यावन्नाक्रमते जरा ।यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावत्पूजय शङ्करम् ॥न शिवार्चनतुल्योऽस्ति धर्मोऽन्यो भुवनत्रये ॥
tvaritaṃ jīvitaṃ yāti tvaritaṃ yāti yauvanam |tvaritaṃ vyādhir abhyeti tasmāt pūjyaḥ pināka-dhṛk ||yāvan nāyāti maraṇaṃ yāvan nākramate jarā |yāvan nendriya-vaikalyaṃ tāvat pūjaya śaṅkaram ||na śivārcana-tulyo'sti dharmo'nyo bhuvana-traye ||
अनुवाद अनुवाद — अनुवादक: ॐ नमः शिवाय टीम

जीवन तेज़ी से जा रहा है, यौवन तेज़ी से जा रहा है, रोग तेज़ी से पास आ रहा है — इसलिए पिनाकधारी की पूजा करो। जब तक मृत्यु नहीं आती, जब तक बुढ़ापा नहीं घेरता, जब तक इंद्रियाँ शिथिल नहीं होतीं — तब तक शंकर की पूजा कर लो। तीनों लोकों में शिव-पूजा के समान कोई दूसरा धर्म नहीं।

भाष्य व्याख्या — हमारी टिप्पणी, शास्त्र नहीं

यह वायवीय संहिता की शिव-पूजा-प्रशंसा से है। तीन बार दोहराया “त्वरितम् — शीघ्र” घंटी की तरह जगाता है: भगवान् को बाद के लिए मत छोड़ो।

यह भय का नहीं, स्पष्टता का उपदेश है। झुक सकने वाला शरीर, गा सकने वाली वाणी, लिंग को देख सकने वाली आँखें — ये अभी के वरदान हैं।

प्रमाण प्रमाण
श्लोक
निश्चित
शिव पुराण
वायवीय संहिता, उत्तर खंड, अध्याय 26, श्लोक 21–23
गीताप्रेस संस्करण में इसी संदर्भ के साथ पाद-टिप्पणी में छपा है; यह अंश ढाई श्लोक का है और अंतिम पंक्ति अर्ध-श्लोक है। ओसीआर का “यावननेन्द्रियिकल्यं” यावन्नेन्द्रियवैकल्यं किया गया — छपे पृष्ठ से मिलान करें।
स्रोत खोलें

मूल पाठ

त्वरितं जीवितं याति त्वरितं याति यौवनम् ।

त्वरितं व्याधिरभ्येति तस्मात्पूज्यः पिनाकधृक् ॥

यावन्नायाति मरणं यावन्नाक्रमते जरा ।

यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावत्पूजय शङ्करम् ॥

न शिवार्चनतुल्योऽस्ति धर्मोऽन्यो भुवनत्रये ॥

tvaritaṃ jīvitaṃ yāti tvaritaṃ yāti yauvanam |

tvaritaṃ vyādhir abhyeti tasmāt pūjyaḥ pināka-dhṛk ||

yāvan nāyāti maraṇaṃ yāvan nākramate jarā |

yāvan nendriya-vaikalyaṃ tāvat pūjaya śaṅkaram ||

na śivārcana-tulyo'sti dharmo'nyo bhuvana-traye ||

अनुवाद

जीवन तेज़ी से जा रहा है, यौवन तेज़ी से जा रहा है, रोग तेज़ी से पास आ रहा है — इसलिए पिनाकधारी की पूजा करो। जब तक मृत्यु नहीं आती, जब तक बुढ़ापा नहीं घेरता, जब तक इंद्रियाँ शिथिल नहीं होतीं — तब तक शंकर की पूजा कर लो। तीनों लोकों में शिव-पूजा के समान कोई दूसरा धर्म नहीं।

अनुवादक: ॐ नमः शिवाय टीम

यह पाठ संग्रह में मौजूद है; संपादकीय समीक्षा अभी बाकी है।

पूरी व्याख्या पढ़ें →
अर्पण

जो मन में है, अर्पित करें

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

त्वरितं जीवितं याति का हिंदी अर्थ क्या है? (Life Is Passing Quickly meaning in Hindi)
जीवन तेज़ी से जा रहा है, यौवन तेज़ी से जा रहा है, रोग तेज़ी से पास आ रहा है — इसलिए पिनाकधारी की पूजा करो। जब तक मृत्यु नहीं आती, जब तक बुढ़ापा नहीं घेरता, जब तक इंद्रियाँ शिथिल नहीं होतीं — तब तक शंकर की पूजा कर लो। तीनों लोकों में शिव-पूजा के समान कोई दूसरा धर्म नहीं।
त्वरितं जीवितं याति किस ग्रंथ से है?
स्रोत: शिव पुराण — वायवीय संहिता, उत्तर खंड, अध्याय 26, श्लोक 21–23.
त्वरितं जीवितं याति रोमन (अंग्रेज़ी) अक्षरों में कैसे लिखा जाता है?
tvaritam jivitam yati tvaritam yati yauvanam tvaritam vyadhir abhyeti tasmat pujyah pinaka dhrik yavan nayati maranam yavan nakramate jara yavan nendriya vaikalyam tavat pujaya shankaram na shivarchana tulyo asti dharmo anyo bhuvana traye
विचार

आपके मन में क्या रह गया?

एक पंक्ति, एक स्मृति, एक प्रश्न — इसने आपके मन में जो जगाया, वह साझा कीजिए। भेजते ही यह यहाँ दिखेगा।

1 में से 1 स्रोत अध्याय या श्लोक तक निश्चित। यह पृष्ठ अभी किसी संपादक द्वारा समीक्षित नहीं है। हम कैसे जाँचते हैं →

शिव पुराणपूजा
अगला: महामृत्युंजय मंत्र →